Via een felicitatiekaart aan een vriendin, die na lang proberen via IVF zwanger werd, ben ik ineens met mijn kinderen in een druk gesprek over de herkomst van baby’s. Het bloemetjes en bijtjes gesprek dus. Vaak wordt het wat lacherig weggezet. In tv series zie je dat, wanneer ouders een dappere poging ertoe wagen, pubers al van verre zuchten, zich hoofdschuddend realiserend dat ze er waarschijnlijk meer van weten dan hun ouders zelf. Ondanks dat er beslist boeken zijn die vertellen welke leeftijd en welke manier van vertellen de beste is, las ik ze nooit.
Wel had ik me voorgenomen er open en duidelijk over te zijn. Geen beladen onderwerp van maken en geen idiote vergelijkingen. Hoe zou ik het er van afbrengen? Een voorproef kreeg ik al enige jaren terug toen mijn dochter voor haar tiende ging menstrueren en ik dan toch maar in enigszins kinderlijke termen vertelde over het wiegje in haar buik dat iedere maand werd verschoond. Ook waarschuwingen voor ongewenste intimiteiten waren, vaak door de actualiteit in het nieuws, al wel eens langs geweest.
Nu is het gesprek ineens serieuzer. En technischer. Ook al vergeet ik bewust niet het ook over de gevoelskant te hebben. Elf is de oudste, maar ook dochter van tien en zoon van acht luisteren mee terwijl de onderwerpen één voor één aan bod komen. Kleuter van vijf die verderop in de kamer op de bank zit lijkt minder geïnteresseerd. Heel open en eerlijk bespreken we alles. Vanaf de daad tot aan de route van het zaad. Ik maak van de gelegenheid gebruik om nogmaals te waarschuwen voor misbruik en benadruk dat ze er altijd met me over kunnen praten.
Het gesprek loopt reuze soepel en al wordt er hier en daar wel gegiecheld, het valt mij op hoe praktisch en theoretisch én met gezonde nieuwsgierigheid alles gewoon wordt besproken. “Wat als er meerdere zaadjes precies tegelijk aankomen bij de eicel?” “Wat als daar allang een baby zit?” “Hoe hard spuit dat zaad?” “Wat als het zaad bij de man op is?.” Kortom door hun open vragen, waarbij ik vaker in de lach schiet dan zijzelf, geven ze me ruimschoots de mogelijkheid alles door te spreken en uit te leggen.
Bij zoonlief buit ik de gelegenheid uit, door in te gaan op ‘de natte droom’. Als ik vertel hoe een jongen soms fijn kan dromen en zijn lichaam dan aan de slag gaat en zaad produceert, waardoor het bed nat kan worden, klinkt ineens luid gegiechel vanaf de bank. Onze vijfjarige vindt het een hilarisch idee dat haar grote broer wellicht in een nat bed wakker wordt. Een boze blik van haar broer is genoeg haar te laten zwijgen en zoet speelt ze verder met haar Dorakasteel.
Een week later is oma op bezoek. Wanneer ik vertel over de zwangere vriendin lijkt dit voor de kinderen een startsignaal om aan oma hun kennis te tonen. “Het ging bij haar niet vanzelf hoor, het zaad kwam niet tijdens het vrijen naar binnen”. En er volgt een heldere herhaling van mijn uitleg en heimelijk klop ik mezelf op de borst. Ik heb het er met deze toch niet onbelangrijke taak goed vanaf gebracht. Duidelijke, eerlijke uitleg zonder flauwe ontwijkende antwoorden. Zelfs oma kijkt mij goedkeurend en veelbetekenend aan terwijl zij luistert naar het hoorcollege van de oudste drie.
Zo, het basisgesprek is gelegd en de idiote bloemetjes en bijtjes heb ik niet hoeven gebruiken. Ik kan met recht trots zijn op mijn moderne open directe en heldere benadering van het onderwerp. Dan kruipt kleuter ineens bij oma op schoot. “Oma,” begint ze ernstig, “weet u dat als jongetjes over de Efteling dromen ze in hun bed plassen…” Oma kijkt mij verbaasd aan en ik realiseer me dat ik over een paar jaar dit gesprek nog eens rustig over zal moeten doen.
